Estonya’dan Avrupa Parlementosu Seçimlerinde İnternet Oylamasına Resmi Onay

7 Haziran 2009 tarihinde Estonya Avrupa Parlementosu seçimlerinde internet oylamasının kullanılmasına resmi onay vermiştir. Verilen bilgilere göre seçmenlerden %15’i geleneksel seçim yerine e-oylama’yı tercih etmiştir. İlgili haberde Estonya’nın geleneksel oylamayı tamamen kaldırmak yerine internet üzerinden oylamayı destekleyici bir araç olarak kullanmayı düşündüğü belirtilmiştir. Oylamada kullanılan prosedür şu basamaklardan oluşmaktadır:

1. Seçmen Kart okuyucusuna devlet tarafından kendine verilen kimlik kartını yerleştirip, ilgili web sayfasına bağlanır.
2. Daha sonra kişi kimlik kartının PIN1 numarasını girerek kendini doğrular.
3. Elektronik Oylama Sunucusu ilk etapta seçmenin oy kullanıp kullanamayacağını doğrular.
4. İlgili doğrulama işlemleri başarı ile geçildiği takdirde seçmenin karşısına kendi oy vereceği bölge ile ilgili aday listesi çıkar.
5. Seçmen tercihini yapar. Bu tercih şifrelenmiş bir şekilde aktarılır.
6. Aynı zamanda seçmen tercihini bir de elektronik imzası ile doğrular. Bu işlem esnasında PIN 2 numarası kullanılır.
7. Oy sayımı esnasında kişilerin elektronik imzaları anonimliği sağlamak adına kaldırılır. Yüksek seçim kurulu anonim elektronik oyları birlikte açar ve sayım işlemini tamamlar.

İlgili Haberin detayları için şu linke göz atabilirsiniz.

Makale İnceleme: Towards Secure E-Elections in Turkey: Requirements and Principles

Makale Adı : Towards Secure E-Elections in Turkey: Requirements and Principles

Yazarları : Orhan Çetinkaya (ODTÜ Uygulamalı Matematik Enstitüsü Ankara Türkiye)

Deniz Çetinkaya (ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği Ankara Türkiye)

Yayınlandığı yer : IEEE 2nd International Conference on Availability, Reliability and Security (ARES’07)

Link: Makalenin IEEE Linki için tıklayınız…

Yorum : Makale genel olarak Türkiye’de e-seçim için gerekli olan ihtiyaçlar ve prensipleri ele almaya çalışmıştır. Türkiye’de temsili demokrasi (halkın kendini yönetecek kişileri seçtiği demokrasi) olduğu için makale aslında sadece Türkiye değil, temsili demokrasi uygulayan bütün ülkeleri kapsamaktadır denilebilir.

Bilişim teknolojilerinin gelişmesiyle demokrasinin de bilişim sistemleri üzerine taşınma fikirleri tartışılmaktadır. E-seçim ise e-demokrasinin vazgeçilmez bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Kimi kaynaklara göre e-seçim ve e-demokrasi kavramları birbirleri yerine kullanılabilmektedir. Literatürde e-seçim ile ilgili bir çok çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmalarda en çok göze çarpan hususlar e-seçim sistemlerinin güvenlik, gizlilik ve mahremiyet sınırlarını zedelemeden nasıl gerçekleştirilebileceği yönündedir.

Makalede e-seçim gereklilikleri iki ana başlık altında toplanmıştır:
- Çekirdek ihtiyaçlar (Core Requirements)
- Ek ihtiyaçlar (Additional Requirements)

Çekirdek ihtiyaçlar
- Oy kullananın mahremiyeti (Voter privacy)
- Seçilebilirlik (Eligibility)
- Adaletlilik (Fairness)
- Biriciklik (Uniqueness)
- Zorlanamama (Uncoercibility)
- Doğruluk, Hatasızlık (Accuracy)
- Sağlamlık (Robustness)
- Verimlilik (Efficiency)
- İmtina Eden Oy Kullanıcı (Abstaining Voter)
- Sıfır Oy Pusulası (Null ballot)
- Boş Oy Pusulası (Empty ballot)
- Onaylanabilirliği (Validability)
- Evrensel Doğrulanabilirliği (Universal Verifiability)
- Bireysel Doğrulanabilirliği (Individual Verifiability)
- Uygunluk, Kullanılabilirlik (Convenience)
- Adayların Eşitliği (Equality of candidates)
- Açık Kaynak (Open Source)
- Bağların çokluğu (Manifold of Links)
- Şeffaflık (Transparency)
- Fiziksel tekrar sayma ve denetleme (Physical Recounting and Auditing)
- Teknik Yeterlilik (Technical Adequacy)
- Sonuçların Duyurulması (Anouncement of Results)

Ek İhtiyaçlar
- Alındı-Serbestliği (Receipt-freeness)
- Hareketlilik (Mobility)
- Ucuz Seçimler (Cheap Elections)
- Esneklik (Flexibility)
- Tasarım Bağımsızlığı (Design Independence)
- Doğrulanmış Oy Pusulası Stilleri (Authenticated Ballot Styles)
- Ölçeklenebilirlik (Scalability)

Yazarlar yukarıda sözkonusu olan ihtiyaçları makalede açıklamakla birlikte, Türkiye gibi temsili demokrasilerin olduğu ülkelerde normal seçimlerin e-seçim halini alabilmesi için bu ihtiyaçların mutlak suretle karşılanması gerektiğini vurgulamışlardır.